TARHANA YAPIMI

Hemen her yemeğin bir efsanesi olduğu gibi, Tarhana Çorbası’nın da efsanesi olduğunu biliyor musunuz? İşte tarhana çorbasının efsanesi ve tarhananın yapım aşamaları:

Devrin Sultanı, yanında başveziri ile birlikte ramazan ayında bir gün, tebdil-i kıyafetle şehri dolaşmaya çıkarlar. Sultan; “Paşa, akşam ezanı kimin kapısının önünde okunursa o evde iftar edelim” der. Ara sokaklara dalıp dolaşırlar, iftar vakti de iyice yaklaşmıştır.  Bir misafir bulup evlerinde iftar ettirmenin zevkine varmak ve sevabını alabilmek için neredeyse her evin kapısının önünde de bir kişi beklemektedir. Sultan ve veziri kendilerini tanıtmadan, herkese selam vererek sokaklarda dolaşmaya devam ederler. İftar topu atılıp, akşam ezanı okunmaya başladığında, fakir ama gönlü zengin bir müslümanın evinin önündedirler. Zaten ev sahibi de iftara birilerini çağırabilmek için orada beklemektedir, misafirlerini içeri alarak ev sahipliği yapar. Sıcacık taze ekmek, tuz ve mis gibi tüten bir çorba vardır iftar sofrasında. Tuzla iftarlarını açarlar, ekmek ve çorba ile karınlarını doyururlar. Çorba, sultanın çok hoşuna gitmiştir. Ev sahibine; “Bu çorba çok hoşuma gitti. Ne çorbasıdır bu?” diye sorar. Yüksek vergilerden ve geçim derdinden çok sıkılıp darda kalan aynı zamanda çok zeki ve sağduyulu, hoşgörülü ev sahibi, evinin yani hanesinin darda kaldığını ima eder bir şekilde; “Evde tektük kalan malzemelerle yaptığım, darhane çorbasıdır, sultanım” diye cevap verir. Sultan, sarayında bu çorbanın yapılması için kendisinden tarifini ister ve darda kalan ev sahibini altın keseleriyle ihya eder… O gün bu gündür, darhane, anadolu insanının dilinde “tarhana” olarak yerini alır.  

Gerçekten mükemmmel bir çorba tarhana. Her derde deva. Hastalandığımda bir kaşığının bile beni iyileştirdiğine inandığım tarhanayı iki senedir ben de yapıyorum, öyle fazlaca masrafa falan girmeden, evde kalan malzemelerle yani. Bir sürü tarifin içinde karmaşa yaşarken bunların analizi ve her iki annemin de katkıları sonunda harika bir formül çıkardım ortaya ki, telif hakkı olsa gerek annemler benden tarhana istiyor. Yaklaşık on gündür eve girdiğimizde içerilerden güzel güzel, mis gibi kokular geliyor, anlatamam. O tarhana otunun kokusu yok mu hele? Zahmetli görünse de buna değer dedirten, eve bereket getirdiğine inandığım hoş içimli tarhana, cesaretinizi kırmadan kolaylıkla, rahatlıkla yapabileceğiniz bir kış hazırlığı klasiği tarhana.

MALZEMELER:

  • 5 kilo un
  • 1,5 kg. domates
  • 1,5 kg. soğan
  • 1,5 kg. kırmızı kapya biberi
  • 1/2 kg. acı biber (isteğe bağlı)
  • 1,5 kg. yoğurt
  • 1 bağ maydanoz
  • 1 bağ dereotu
  • 1 bağ nane
  • 1/2 bağ tarhana otu
  • 1/2 çay bardağı ince salamura tuzu

 

Hanemiz, (yerimiz) dar olduğundan malzemeleri ancak sıkıştırarak, kolaj yaparak gösterebiliyorum. Kırmızı kapya biberi, acı biber, kuru soğan, domates, dereotu-maydanoz-nane karışımı yeşillikler, en önemlisi tarhana otu… Yoğurulmuş, üzeri streçle kaplanmış tarhana hamuru ve mayalanmış, kabarmış halleri ile işte darhanemiz…

Tarhananın mayalanması bitmiş, masa üzerine serili bez üzerinde kurumaya bırakılmış durumda. İri parçaları, önce bir kaç kez kurudukça ters düz ediyoruz, sonra daha küçük parçalara bölüyoruz, derken 2-3 gün sonra avucumuzun içinde ufalanabilecek hale geliyorlar. Her aşaması zevkle dolu tarhana, iyice ufalamanızı ve kevgirle elemenizi bekliyor sizden daha sonra da sevdiklerinizle paylaşabileceğiniz ambalajlara konulmayı…

Çoğu ürün ambalajı üzerinde “Ürünlerimiz otomatik makinelerde el değmeden hazırlanmıştır” yazısı vardır ya hani, biz doğrusunu söylesek ne kaybederiz? Tarhana yapımının her aşamasında ellerimiz devredeydi, yoksa tadanlar “ellerinize sağlık” derler miydi? Sipariş adresimiz ve üretim tarihimiz ambalajın üzerinde yazılıdır efendim, afiyet olsun…
HAZIRLANIŞI:
  1. Kolaj resimde gördüğünüz malzemelerden domates, kuru soğan, kırmızı ve acı biberi yıkayın, temizleyin ve iri iri doğrayın.
  2. Yeşillikleri yıkadıktan sonra ince ince kıyın.
  3. Yaklaşık 50 cm. boyunda olan tarhana otunu (bildiğimiz dereotunun kurumuş gövdesi ve ince dalları) 3-4 parçaya bölerek kırın ve 15 dakika suda beklettikten sonra süzün.
  4. Büyük bir tencere ya da kazanın içine, bütün malzemleri evinize bereket getirmesi için dua ederek koyun.
  5. Ocağı, içindekiler sulanana kadar yaklaşık 5 dakika kuvvetli ateşte, daha sonra orta ateşte suyu çekilmeye başlayana kadar, yaklaşık 2-3 saat pişirin.
  6. Bu işleri akşamdan yaparsanız tencerenin kapağı kapalı olarak, sabaha kadar soğumasını bekleyin.
  7. Tencerenin içindeki tarhana otunu çatalla turarak çıkarıp atın ve içinde ot parçası bırakmamaya özen gösterin.
  8. Hamur yoğurma kabına unu koyup ortasını açın ve pişmiş malzemeleri, yoğurdu ve tuzu koyarak homojen bir karışım olacak şekilde yoğurun. (ben mutfak tezgahı üzerinde kocaman bir havuz açarak yoğurdum)
  9. Yanınızda mutlaka fazladan un bulundurun. Hamurunuz sulu olursa ayrıca un katmanız gerekebilir.
  10. Yoğurulan hamurun üzerini streçle kaplayıp 5-6 saat dinlendirin.
  11. Mayalanma esnasında fazla genleşme olacağından, dinlenen hamuru 2-3 parçaya bölüp ayrı ayrı kaplara koyun.
  12. Yaklaşık üç gün sabah akşam günde en az iki kez yoğurun.
  13. Üçüncü gün mayalanma ve beraberinde kabarma başlayacaktır. Kaplardan taşırmamaya özen gösterin ve kabardıkça yoğurun.
  14. 2-3 gün süren mayalanma sonunda hamur sönecek ve artık kabarmayacaktır.
  15. Bu aşamada tercihen tahta masa üzerine bol miktarda buruşturulup yumru haline getirilmiş yarım sayfalık gazete kağıtları yerleştirin. Bu, üzerine konulacak tarhananın alttan hava alarak daha çabuk kurumasını sağlayacaktır.
  16. Gazete yumaklarıın üzerine, açılmış gazete kağıtları ve bunun üzerine de temiz sofra bezi sererek zemini hazırlayın.
  17. Mayalanması bitmiş tarhana hamurundan parçalar kopararak bezin üzerine gelişigüzel, iri parçalar şeklinde yerleştirin.
  18. 5-6 saat sonra suyunu yavaş yavaş kaybetmeye başlayan büyük tarhana parçalarını, elinizle ufalayarak daha küçük parçalar haline getirin.
  19. Masanın yanından her geçişinizde ufalanan parçaları temiz ellerinizle ovuşturarak unufak edin.
  20. Havadar bir ortamda 2-3 gün süren kurutma işleminden sonra ufalanan tarhanayı kevgirden geçirerek, iri parçaları tekrar ovarak ufalayın.
  21. Tamamen kurduğundan emin olunca bez torbalara koyarak soğuk kış günlerinde, sağlıkla, ağız tadıyla, sıcak sıcak içmek üzere kaldırın.
  22. Mutlaka sevdiklerinize, komşularınıza birer pişirimlik de olsa vermekten kaçınmayın. Size kalmasa da olur.
  23. Bu tecrübe ve hoşgörü ile gelecek seneye benim gibi daha fazlasını yaparsınız.

Afiyet olsun…

NOT:

* Verdiğim tarif 5 kilo un içindir ve yaklaşık 5,100 kilo kuru tarhana çıkar. 10 kilo un ile hazırlamak isterseniz malzemelerin 2 katını kullanın.

** Tarhana çorbasının pişirilmesini de “özel tarifim” ile yakında yayınlayacağım. (hele bir havalar soğusun…)

Bu yazı Çorbalar, Hazırlıklar kategorisine gönderilmiş ve , , , , , , , , , , , ile etiketlenmiş. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

TARHANA YAPIMI için 2 cevap

  1. Gülay Tanrıverdi der ki:

    Bugün bize hediye etmiş olduğunuz tarhananızdan çorba yapıp içtik ellerize sağlık çok lezzetliydi teşekkürler.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>